Wat de EU en haar lidstaten sinds 24 februari 2022 aan Oekraïne hebben besteed

Telling van het Kiel Institute, dezelfde als bij de landenkaart. Zij ligt onder het cijfer van de Commissie boven aan deze pagina, omdat de afbakening anders is. De stippellijn is geen voorspelling van het verloop van de oorlog, maar rekent alleen reeds genomen besluiten door.

Opbouw per land en per maand: de gemeten bilaterale steun van het land plus de steun van de EU-instellingen in diezelfde maand, omgeslagen naar het aandeel van het land in de EU-begroting. Dat aandeel is over de hele periode constant gehouden; in werkelijkheid schommelt het licht. 2026 is tot en met juni gemeten. Voor de maanden daarna en voor 2027 is uitsluitend het nog niet uitbetaalde deel van de lening van 90 mld € meegerekend: bilaterale steun wordt niet doorgetrokken, omdat daarvoor geen besluit bestaat. De laatste twee staven zijn daarom een ondergrens, geen verwachtingswaarde.

Twee afzonderlijke grootheden, bij elkaar opgeteld: het via de EU-begroting gedragen deel, dat het Kiel Institute omslaat naar de feitelijke begrotingsbijdrage van elk land, plus de rechtstreeks geleverde bilaterale steun. Deze telling komt uit op 192,0 mld € en valt niet samen met de 220,2 mld € van de Commissie hierboven — een andere afbakening, geen tegenspraak. De doorrekening verdeelt het totale tempo naar rato over de landen.

• Uitgangswaarde van de hoofdteller. 220,2 mld € per 21 augustus 2026, het officiële cijfer van de Europese Commissie. De teller begint daar en telt de verstreken tijd op met het tempo van het gekozen scenario. Er wordt niets geschat wat de Commissie niet zelf heeft gepubliceerd.
• Waar het tempo vandaan komt. De stand steeg van 193 mld € (31.12.2025) naar 220,2 mld € — 27,2 mld € in 232 dagen, oftewel 42,8 mld € per jaar. Beide uitgangscijfers komen uit verschillende publicaties en zijn methodisch niet volledig vergelijkbaar; het afgeleide tempo is daarom een schatting, geen officiële waarde.
• Twee cijferkaders, bewust naast elkaar. De hoofdteller volgt de Commissie (220,2 mld €). De landenkaart en beide grafieken volgen de Ukraine Support Tracker van het Kiel Institute (192,0 en 194,6 mld €). Het verschil ontstaat door een andere afbakening: de Commissie telt onder meer opvangkosten binnen de lidstaten mee, het Kiel Institute niet. Beide cijfers kloppen. Ze zijn niet gelijkgetrokken, omdat gelijktrekken de bronnen zou vertekenen.
• Hoe de toerekening per land tot stand komt. De via de EU-begroting gedragen steun wordt omgeslagen naar de feitelijke begrotingsbijdrage van elke lidstaat. Die omslag is niet van ons, maar komt uit de dataset van het Kiel Institute zelf (werkblad EU Aid Shares). Daar komt de rechtstreeks geleverde bilaterale steun bij. Beide grootheden staan afzonderlijk in de tabel en zijn stuk voor stuk te controleren.
• Bevolkingscijfers. De EU-brede waarde per inwoner deelt door 452,0 miljoen (Eurostat, 1 januari 2026). De landenwaarden delen door het inwonertal van het betreffende land (Eurostat, 1 januari 2025). De som van de landen bedraagt 450,6 miljoen — het verschil van 1,4 miljoen is het jaarverschil en verandert geen enkele conclusie.
• De verloopcurve. 53 maandwaarden uit de dataset van het Kiel Institute, kolom EU members and institutions. Een naastgelegen kolom vermeldt 373,5 mld €: dat zijn alle donoren wereldwijd, inclusief de VS en het Verenigd Koninkrijk. Dat cijfer wordt hier bewust niet gebruikt, omdat het niets zegt over de EU.
• De jaarstaven. Zij tonen wat elk afzonderlijk jaar erbij komt, niet het opgetelde totaal. Voor alle jaren wordt met hetzelfde inwonertal gerekend; dat schommelt met minder dan een procent en zou het beeld niet veranderen. De piek ligt in 2025, niet in de toekomst.
• Wat de gestippelde delen zijn. Geen voorspelling van het verloop van de oorlog. Zij verdelen uitsluitend het reeds besloten maar nog niet uitbetaalde deel van de lening van 90 mld € gelijkmatig tot eind 2027. Verloopt de uitbetaling anders, dan verschuift de verdeling tussen de jaren — het totaal niet.
• Leningen tellen mee. De grootste post bestaat uit leningen, niet uit subsidies. Zij belasten de begrotingen alleen voor zover ze niet worden terugbetaald of niet worden gedekt door opbrengsten uit bevroren Russisch vermogen. Per inwoner is daarom een toerekening, geen belastingaanslag.
• Opvangkosten gaan niet naar Oekraïne. Die 17 mld € zijn uitgaven die binnen de lidstaten zelf worden gedaan. Zij zitten in het cijfer van de Commissie, niet in dat van het Kiel Institute — een van de redenen voor het verschil.
• Bevroren Russisch vermogen. Of de daaruit voortvloeiende opbrengsten blijvend mogen worden gebruikt, is volkenrechtelijk niet uitgemaakt. De cijfers gaan ervan uit dat zij beschikbaar blijven — een gunstige aanname. Houdt die geen stand, dan verdwijnt het bedrag niet: de aansprakelijkheid ligt bij de EU-begroting en daarmee bij de lidstaten.
• De teller effent. In werkelijkheid komen middelen in tranches binnen, niet per seconde. De lopende cijfers illustreren een tempo; zij geven geen boekingen weer. Tussen twee gegevensstanden is elk cijfer achter de komma berekening, geen meting.
• Narekenen wordt aangemoedigd. Alle uitgangswaarden staan onder Bronnen vermeld en de ruwe gegevens zijn beschikbaar als data.json. Deze site beoordeelt niet of de uitgaven juist, te hoog of te laag zijn — zij toont een bedrag en legt open hoe dat tot stand komt.